Siódma sztuka połączyła w sobie wszystkie sztuki. To są ruchome obrazy...
Ricciotto Canudo „Manifest Siedmiu Sztuk”
FILM I MUZYKA, POZNAŃ LIVE FESTIWAL
W dniach 12-14. października 2009 r. odbędzie się II edycja Poznań Live Festival, którego organizatorem jest Fundacja Nuova. Najbliższa edycja Poznań Live Festival zostanie w całości poświęcona fado, bowiem w październiku 2009 roku przypada dziesiąta rocznica śmierci najwybitniejszej fadzistki świata - Amalii Rodigues.
Portugalski blues, jak czasem określa się fado, wzbudza coraz większe zainteresowanie w Polsce nie tylko wśród słuchaczy, ale również twórców. Pośród zaproszonych artystów znajdą się min.: Camane, Pedro Moutinho oraz Madredeus & Banda Cosmica. Można o nich śmiało powiedzieć, że wypromowali w Europie oryginalne portugalskie fado, czyli tradycyjną muzykę nadmorskich dzielnic Lizbony, którą można porównać z hiszpańskim flamenco czy argentyńskim tangiem. Fado jest gatunkiem uprawianym prawie wyłącznie w jego ojczyźnie. W latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku przeżyło swoisty renesans i melancholijne pieśni rozpowszechniły się na całym świecie. Dzięki Poznań Live Festival wykonywane na żywo fado zawita również w Polsce.
Doskonałym uzupełnieniem programu festiwalowego będą projekcje filmowe w kinie Muza. Zaprezentowane zostaną najpiękniejsze filmu poświęcone fado: Lisbon Story Wima Wendersa, w którym można usłyszeć brzmienia portowego miasta przeplatane śpiewną melodią języka, oraz Fados Carlosa Saury, określane muzycznym misterium tańca i śpiewu.
2 POZNAŃ LIVE FESTIVAL – FADO
12-14.10.2009 Poznań
AULA UAM
12.10.2009, godz. 20.00 CAMANÉ
13.10.2009, godz. 20.00 MADREDEUS & BANDA CÓSMICA
14.10.2009, godz.20.00 PEDRO MOUTINHO
Bilety na koncerty do nabycia w kasach Filharmonii, CIM oraz SHORTCUT.PL
Kino Muza
12.10.2009, godz. 17.00 Carlos Saura, Fados
13.10.2009, godz.17.00 Wim Wenders, Lisbon Story
Bilety na projekcje filmowe do nabycia w kasie kina MUZA
Pełny program festiwalu na www.nuova.pl
Fados, reż. Carlos Saura,
Poniedziałek 12 października, godz. 17:00
Lisbon Story, reż. Wim Wenders,
Wtorek 13 października, godz. 17:00
FILM JAKO DZIEŁO MALARSKIE
VITTORIO STORARO – MALARZ EKRANU
Vittorio Storaro – włoski operator filmowy. Uchodzi za mistrza w operowaniu barwą i światłem, równie dobrze czującego się w kameralnych opowieściach i wielkich epickich widowiskach, w których potrafi łączyć naturalizm i wyrafinowaną stylizację. W l. 90. jego pozycję mistrza ugruntowała współpraca z Carlosem Saurą przy filmach poświęconych sztuce tańca i biograficznym obrazie „Goya”, gdzie osobowość operatora niemal całkowicie zdominowała kształt dzieła. Laureat Złotej Żaby Festiwalu Camerimage w 1994 roku za całokształt twórczości. (Encyklopedia Kina)
„Storaro przed przystąpieniem do realizacji kolejnego projektu (...) układa ideologię, która opisuje właściwe położenie i barwę światła, organizujacego każdą scenę, i w ten sposób organizuje główną ideę. (...) Czerwony, zielony i niebieski (...) reprezentują w niej: ogień, wodę i powietrze, które starożytni Grecy uważali za trzy (...) główne żywioły. Storaro wierzy, że kolor użyty symbolicznie przemawia do widzów bez słów. Nie ma wątpliwości, że każda barwa ma specyficzną długość fali i może symbolizować kolejne etapy życia labo emocje.”
B. Fischer, The Life nad Times of Vittorio Storaro, w: Vittorio Storaro. The Lifetime Achievement Award Camerimage 94, pod red. M. Żydowicza, Toruń 1999.
Vittorio Storaro – włoski operator filmowy. Uchodzi za mistrza w operowaniu barwą i światłem, równie dobrze czującego się w kameralnych opowieściach i wielkich epickich widowiskach, w których potrafi łączyć naturalizm i wyrafinowaną stylizację. W l. 90. jego pozycję mistrza ugruntowała współpraca z Carlosem Saurą przy filmach poświęconych sztuce tańca i biograficznym obrazie „Goya”, gdzie osobowość operatora niemal całkowicie zdominowała kształt dzieła. Laureat Złotej Żaby Festiwalu Camerimage w 1994 roku za całokształt twórczości. (Encyklopedia Kina)
„Storaro przed przystąpieniem do realizacji kolejnego projektu (...) układa ideologię, która opisuje właściwe położenie i barwę światła, organizujacego każdą scenę, i w ten sposób organizuje główną ideę. (...) Czerwony, zielony i niebieski (...) reprezentują w niej: ogień, wodę i powietrze, które starożytni Grecy uważali za trzy (...) główne żywioły. Storaro wierzy, że kolor użyty symbolicznie przemawia do widzów bez słów. Nie ma wątpliwości, że każda barwa ma specyficzną długość fali i może symbolizować kolejne etapy życia labo emocje.”
B. Fischer, The Life nad Times of Vittorio Storaro, w: Vittorio Storaro. The Lifetime Achievement Award Camerimage 94, pod red. M. Żydowicza, Toruń 1999.
Tango, reż. Carlos Saura, Argentyna, Hiszpania 1998
Czwartek 15 października
Trudno sobie wyobrazić, by film o tangu powstawał bez pasji i miłości, nie tylko jako składników opowieści, ale i jako nieodłącznych komponentów samego procesu twórczego. Istota tego tańca wyklucza jakąkolwiek powściągliwość: od samego początku, pierwszych taktów muzyki, pierwszy zmysłowych poruszeń tancerzy i prowokacyjnie tajemniczego wyrazu ich twarzy, porywa widza z tętniącą siłą. Nigdy przedtem tango-mania nie osiągnęła takiego natężenia światowej popularności... Nic więc dziwnego, że Carlos Saura, mistrz gatunku muzycznego i czołowy hiszpański reżyser, przyjął propozycję Juana C. Codazziego, by nakręcić film o tangu, z pełnym entuzjazmem. Miłość Saury do tanga, bierze swoje początki w jego dzieciństwie: 'Wychowałem się na Carlosie Gardelu', mówi twórca. Nie było to jednak łatwe zadanie. Saura rozpoczął pracę odwiedzając szereg lokali tanecznych w Buenos Aires, kupując nagrania, oglądając dziesiątki filmów. 'Nie warto było zaczynać, dopóki nie byłem w stanie wgłębić się w istotę tanga: robienie kolejnego filmu muzycznego byłoby bez sensu,' wyznaje reżyser. Aby ten cel osiągnąć, postanowił on połączyć z sobą kilka elementów: ukazać tango jako popularny taniec, ale i wysoce wystylizowany układ choreograficzny; jego aspekt symboliczny miał się spleść z bezpośrednią zmysłowością; jego waga jako muzyki miejskiej z współczesnym brzmieniem; jego surowy minimalizm ramię w ramię z oszołamiającym zawikłaniem.
'Zdawałem sobie sprawę, że podstawą dla tego filmu będą światło i choreografia: siła obrazu była najważniejsza. Potrzebowałem sugestywnej oprawy - zbyt naturalistyczne czy realistyczne przestrzenie mogłyby bowiem odwracać uwagę od muzyki i tańca.'
Goya, reż. Carlos Saura, Hiszpania, Włochy 1999
Czwartek 15 października
Opowieść o ostatnich latach życia wielkiego artysty malarza Franciso de Goya, który mając 82 lata mieszka w Bordeaux z ostatnią ze swoich kochanek, dużo młodszą Leocadią i najmłodszą córką Rosario. Chcąc aby córka znała jego życie, opowiada jej swoje najważniejsze wydarzenia w życiu, rekonstruuje je od wczesnego dzieciństwa aż po dni dzisiejsze. Jako młody chłopak budował sobie wygodną pozycję na dworze Karola IV z hiszpańskich Bourbonów, gdzie ocierał się o wielkie fortuny, uczestniczył w pałacowych intrygach, kłamstwach i pokusach. Później obserwował wyjątkowo długie i bestialsko okrutne wojny napoleońskie. Jego jedyną prawdziwą miłością była Księżna Alby, której działalność nie tylko wpłynęła na życie Goi ale i na czasy i historię kraju. To film o malarzu, wyznawcy humanizmu, rozumu i zdrowego rozsądku któremu przyszło żyć w czasach tragicznych, ale i inspirujących. To piękny i wielopłaszczyznowy film o artyście i jego trudnej twórczości. Pod koniec życia musiał emigrować do Francji co spowodowało, że jego tematyka była tak mroczna, nasycona lękami i najrozmaitszymi obsesjami. Piękny i warty zobaczenia film - nagrodzony za zdjęcia Złotą Żabą na Camerimage w 1999r.
PARADŻANOW
Kwiat Granatu (Sajat Nova), reż. Siergiej Paradżanow, ZSRR 1968
Piątek 16 października
Film oparty na biografii i twórczości wybitnego poety ormiańskiego z VIII wieku.
Dzieło charakteryzują nowatorskie środki wyrazu: alegoryczna poetyka z pogranicza kina i malarstwa, niemal całkowita rezygnacja z fabuły na rzecz plastycznej syntezy ormiańskiej sztuki, obrzędów i legend, hieratyczna inscenizacja symbolicznych postaci. W sposób najdoskonalszy przedstawia artystyczną koncepcję filmu jako malarskiego obrazu.
GREENAWAY
Nightwatching, reż. Peter Greenaway, Wielka Brytania/Holandia 2007
Sobota 17 października
Słowo od reżysera
Punktem wyjścia do filmu Nightwatching były cztery pytania dotyczące Rembrandta. Wydaje mi się, że nie dawały mi one spokoju już w połowie lat sześćdziesiątych, kiedy byłem jeszcze studentem szkoły artystycznej i moja opinia o tym artyście była niemal bałwochwalcza. Pytania te można by podsumować takimi hasłami jak pieniądze, seks, spisek i malarstwo. Pierwsze pytanie jest w swej naturze społeczne, drugie ociera się o podglądactwo, trzecie odnosi się do sfery intelektualnej, aż wreszcie ostatnie dotyka dziedziny filozofii i to właśnie pytanie czwarte jest tym najważniejszym. Oto one:
I.
W jaki sposób tak bardzo bogaty i szanowany malarz mógł skończyć jako zwykły nędzarz?
II.
Jakie znaczenie i wpływ na życie Rembrandta miały trzy kobiety: Saskia, Geertje i Hendrickje i w jaki sposób sfera prywatna odcisnęło swe piętno na twórczości tego malarza?
III.
Jak możemy rozumieć Straż Nocną, odkrywając jej ukrytą symbolikę, patrząc na zagadkowe gesty postaci, wiedząc o przełamywanych w tym obrazie tabu, oraz mając to nieodparte wrażenie, że coś jeszcze jest tu powiedziane, ale nie wiemy dokładnie, co?
IV.
Co tak naprawdę kryje w sobie obraz? To pytanie jest oczywiście nie mniej istotne w odniesieniu do kina - co w rzeczywistości kryje w sobie film?
I.
W jaki sposób tak bardzo bogaty i szanowany malarz mógł skończyć jako zwykły nędzarz?
II.
Jakie znaczenie i wpływ na życie Rembrandta miały trzy kobiety: Saskia, Geertje i Hendrickje i w jaki sposób sfera prywatna odcisnęło swe piętno na twórczości tego malarza?
III.
Jak możemy rozumieć Straż Nocną, odkrywając jej ukrytą symbolikę, patrząc na zagadkowe gesty postaci, wiedząc o przełamywanych w tym obrazie tabu, oraz mając to nieodparte wrażenie, że coś jeszcze jest tu powiedziane, ale nie wiemy dokładnie, co?
IV.
Co tak naprawdę kryje w sobie obraz? To pytanie jest oczywiście nie mniej istotne w odniesieniu do kina - co w rzeczywistości kryje w sobie film?
TARKOWSKI – FILM JAK IKONA
Andriej Rublow, reż. Adriej Tarkowski, ZSRR 1966
Niedziela, 18 października
To imponujące przedsięwzięcie, będące znakomicie naszkicowanym freskiem schyłkowego średniowiecza i początku odrodzenia, podejmuje jednocześnie wielki filozoficzny dyskurs na temat roli artysty w swej epoce - oddziaływania ducha czasów na wybitną osobowość, ale i proces odwrotny - wpływ wybitnej jednostki na kształtowanie się współczesnej mu rzeczywistości. Bohater filmu - Andriej Rublow, wielki malarz ikon - urodzony na krótko przed 1380 r., jest postacią, o której niewiele wiadomo. Film jest więc swego rodzaju hipotetyczną biografią człowieka, którego życie toczyło się równolegle z wielkimi, burzliwymi wydarzeniami ówczesnej Rusi. Jednym z naszych celów było odtworzenie rzeczywistości początku XV wieku dla widza współczesnego, tzn. przedstawienie tej rzeczywistości tak, by widz nie odczuwał "zabytkowej", muzealnej egzotyki, ani w kostiumach, ani w dialogach, ani w obyczajach, ani w architekturze. Chcąc osiągnąć prawdę wynikającą ze świeżości spojrzenia, prawdę "fizjologiczną", musieliśmy odejść od prawdy archeologicznej i etnograficznej - mówił o swym filmie reżyser.
[Filmoteka Narodowa]
POKAZ PRZEDPREMIEROWY
Serafina, reż. Martin Provost, Francja/Belgia 2008
Wtorek 20 października godz. 20:00
Picasso, Rousseau i... Séraphine. Prawdziwa historia niezwykłej kobiety, która podobnie jak polski Nikifor, stała się gwiazdą sztuki. Filmowe wydarzenie roku we Francji, wyróżnione siedmioma Cezarami w najważniejszych kategoriach.
W 1913 roku niemiecki kolekcjoner Wilhelm Uhde, jeden z pierwszych nabywców dzieł Picassa, wynajmuje mieszkanie w Prowansji, aby pisać i odpocząć od intensywnego paryskiego życia. Do prac domowych zatrudnia Séraphine. Jego zaskoczenie jest olbrzymie, gdy odkrywa, że ta niezwykle charyzmatyczna kobieta obdarzona jest także niespotykanym talentem.
SEANS FILMU ODBYWA SIĘ W RAMACH CYKLU BABSKA MUZA
SEANS FILMU ODBYWA SIĘ W RAMACH CYKLU BABSKA MUZA
PASJA I MĘKA TWÓRCZA
Pasja Życia, reż. Vincete Minnelli, USA 1956
Czwartek 22 października
Znakomita adaptacja powieści Irvinga Stone'a o życiu i twórczości Vincenta Van Gogha. Nagroda Oscara dla Anthony Quinna za rolę przyjaciela słynnego malarza i równie wielkiego artysty - Paula Gauguin'a...
Brzuch Architekta, reż. Peter Greenaway, Wielka Brytania 1987
Czwartek 22 października
Z okazji wystawy poświęconej swemu wybitnemu francuskiemu poprzednikowi przyjeżdża do Rzymu znany amerykański architekt. Towarzyszy mu młodsza o 26 lat piękna żona. Na tle niezwykłych, zniewalających urodą rzymskich zabytków rozgrywa się dramat człowieka, u którego artystyczna niemoc, zanik twórczej inwencji postępuje równolegle z dziwnymi dolegliwościami gastrycznymi i jednoczesną obsesyjną podejrzliwością wobec swej atrakcyjnej żony. Czas akcji - symbolicznie ujęty w dziewięciomiesięczną ramę - od chwili zapłodnienia do narodzin dziecka i jednocześnie śmierci bohatera - naznaczony jest powolną, narastającą destrukcją osobowości bohatera.
"Wielka sztuka i mała filozofia, cywilizacja i obłęd - tak można najkrócej powiedzieć o tym niebanalnym i atrakcyjnym filmie" - napisał jeden z krytyków.
[Filmoteka Narodowa]
Osiem i Pół, reż. Federico Fellini, Włochy 1963
Czwartek 22 października
Guido Anselmi to alter ego Felliniego, uznany reżyser, który powinien właśnie kręcić swój dziewiąty, genialny film. Nie jest w stanie -mimo wielu teoretycznie niezłych pomysłów, nachodzi go zwątpienie i to zwątpienie w wielu sferach życia. Prywatnie Guido zadowala się bylejakością, kochanką, która jest mu obojetna i żoną, o której zrozumienie się nie stara. Marcello Mastroianni genialnie wciela się w kogoś kto nie jest bohaterem swojego życia, jedynie widzem.
Miał to być "wielowymiarowy portret mężczyzny" w sile wieku i w momecie kryzysu. W pewnym sensie kontynuacja Słodkiego życia, ale pogłębiona, bardziej dramatyczna. Opowiem o tym, co przeżywam, o reżyserze, który nie wiedział, jaki film chce zrobić. Osiem i pół jest spowiedzią artysty, który jako smutny błazen własne życie, uczucia i myśli wystawiać musi na widok publiczny. To również manifest sztuki, która odkrywa cudowność i tajemniczość świata, ale nie próbuje go racjonalnie wyjaśnić. Secesyjna dekoracja uzdrowiska i hotelu, flamandzka prostota domu babki, trochę Kafkowski ekspresjonizm epizodu kolegium i Saraghiny, wreszcie rekwizyty nowoczesności. Maria Kornatowska Fellini
Pogarda, reż. Jean – Luc Godard, Francja 1963
Czwartek 22 października
Film z całą bezwzględnością obnaża brutalne prawa rządzące przemysłem filmowym, wedle których dzieło reżysera jest li tylko towarem na sprzedaż. Taką postawę reprezentuje producent (przedstawiciel wytwórni amerykańskiej, co po premierze wywołało głośne protesty zza Oceanu). Jego antagonistą jest wielki reżyser kina europejskiego (Fritz Lang w roli samego siebie). Tytuł filmu wymownie określa stosunki panujące w tym mikro-świecie. Wszechobecna pogarda staje się przyczyną izolacji i frustracji bohaterów, rodzi dramaty i konflikty prowadzące nieuchronnie do tragedii. Pogarda jest jednak również zadumą nad pięknem i potęgą kina, nad jego ciągle nowymi możliwościami, a przede wszystkim - dzięki postaci Langa - nad nieprzemijalnością tych wartości, które są jego niepodważalnym fundamentem.
[Filmoteka Narodowa]
INSPIRACJE: SURREALIZM
Surrealizm (fr. surrealisme) filmowa gałąź awangardowego kierunku, ukształtowanego w sztuce europejskiej lat 20. i 30. XX wieku. Sztuka była dla surrealistów przejawem totalnego buntu przeciw przyjętym regułom komunikacji społecznej. Jej cel widzieli w przezwyciężaniu presji „świadomego ja” i w wyzwalaniu ukrytej, nieświadomej części życia psychicznego człowieka, w tym zwłaszcza za Freudem energii erotycznej. Surrealizm manifestował się głównie w literaturze (Andre Breton, Louis Aragon, Philippe Soupault) i malarstwie (Rene Magritte, Salvador Dali, Max Ernst).
Dopiero powstałe na przełomie dekad dwa filmy Louisa Bunuela, zrealizowane z malarzem Salvadorem Dali, dowiodły, że filozofia surrealistów znakomicie godzi się z możliwościami estetycznymi kina. (Encyklopedia Kina)

Pies Andaluzyjski,reż. Louis Bunuel, Francja 1928
Piątek 23 października
Przepływające spokojnym, sennym rytmem halucynacyjne obrazy pierwszego filmu Buňuela, zrealizowanego razem z malarzem Salvadorem Dali, nie poddają się łatwej i jednoznacznej interpretacji. Awangardowy film publiczność przyjęła co prawda z entuzjazmem, podziwiając jego piękno i poezję, ale reżyser uznał to za swoją porażkę. Odebranie filmu jedynie w kategoriach estetycznych uważał za jego niezrozumienie. Głównym jego celem było uświadomienie widzom przy pomocy szokujących wizji tego, przeciwko czemu sam się buntował - braku wolności, ograniczenia instynktu poprzez mieszczańskie wychowanie. Zrealizowany w ciągu dwóch tygodni Pies andaluzyjski pojawił się w okresie rozkwitu i rosnącej popularności surrealizmu w sztuce i szybko awansował do rangi dzieła klasycznego.
(Filmoteka Narodowa)

Głowa do Wycierania, Reż. David Lynch, USA 1977
Piątek 23 października
To pierwszy długometrażowy film zrealizowany przez Davida Lyncha, byłego studenta malarstwa. Zainteresowanie malarstwem reżysera silnie odbiło się na filmie. To surrealistyczny czarno-biały obraz, operujący w znacznym stopniu, karykaturą, groteska i bogatą symboliką. Kojarzyć się może z "Psem andaluzyjskim" Bunuela.

Fando i Lis, reż. Alejandro Jodorowsky, Meksyk 1967
Sobota 24 października
Fando y Lis (1967) to film chilijskiego reżysera Alajandro Jodorowskiego, znanego przede wszystkim z filmów El Topo i kultowego hitu Santa Sangre. Jodorowsky nakręcił także komercyjny film The Rainbow Thief (1990) z Peterem O'Toole, Omarem Sharrifem i Christopherem Lee, który jednak od razu został przeznaczony na rynek wideo. Fando i Lis był po raz pierwszy pokazywany na Festiwalu w Acapulco razem z Dzieckiem Rosemary Polańskiego, i wywołał takie zamieszanie, iż reżyser musiał się ukrywać przez rozwścieczoną widownią w bagażniku swojego samochodu.
Fando y Lis to czysty filmowy surrealizm, a najlepiej można go opisać jako skrzyżowanie Luisa Bunuela i Johna Watersa. Widać w nim silne wpływy filmowego surrealizmu - klasycznego już Psa andaluzyjskiego (1928) Bunuela i Salvadora Dali. Film Fando i Lis ma strukturę oniryczną, nie opowiada żadnej logicznie poukładanej historii. Ciężar fabuły spoczywa na dwojgu tytułowych bohaterów - Fando (Sergio Kleiner) i Lis (Diana Mariscal) - którzy poszukują mitycznego miasta Tar, gdzie spełnią się ich marzenia, i gdzie będą szczęśliwi na wieki. Lis jest sparaliżowana od pasa w dół i Fando musi ją pchać w wózku na zakupy. Razem wędrują po skalistej krainie, gdzie spotykają różne dziwne postaci, takie jak błotni ludzie, ślepiec pijący krew, starsze panie grające w karty na brzoskwinie, grupkę drag queens czy kobietę w bikini z pejczem. Widzimy także retrospekcje z nieszczęśliwego dzieciństwa Lis i Fando, a także mężczyznę grającego na płonącym fortepianie (nawiązanie do Dalego). Jodorowsky umieszcza także, w niektórych scenach, drażniące efekty dźwiękowe - wyjące syreny czy bzyczenie komarów. Zamiarem tego filmu jest wrzucenie widza w zupełnie nowe miejsce, porzucenie przez niego codzienności i zanurzenie się w świecie nowych przemyśleń i idei.
INSPIRACJE: EKSPRESJONIZM
Kierunek zapoczątkowany filmem Gabinet doktora Caligari (1920) R. Wiene, jako przejaw protestu przeciwko zbrodniczej władzy (w uogólnieniu także jako sprzeciw wobec I Wojny Światowej). Osadzony w powieści gotyckiej, z której czerpał nastrój i inspirację tematyczną, charakteryzował się m.in. udramatyzowaniem dekoracji oraz grą świateł i cieni. Dalsze filmy kontynuowały ideologię filmu o Caligarim – sprzeciwu wobec terrorystycznej władzy – np. w trylogii o doktorze Mabuse (1922, 1932, 1960) F. Langa czy – szerzej – protestu wobec świata, w którym wszystko sprzymierzone jest przeciwko człowiekowi (np. w filmie Nosferatu 1922, F.W. Murnaua wampir jest symbolem dziesiątkującej ludzkość czarnej zarazy).
Drugim etapem filmowego ekspresjonizmu był Kammerspielfilm, umownie kierunek zamyka film Murnaua Portier z hotelu Atlantic (1924). Po dojściu Hitlera do władzy większość twórców opuściła Niemcy, kontynuując działalność filmową w Ameryce, która przejęła poetykę grozy właściwą kierunkowi (filmy o Frankensteinie, wampirach i wilkołakach), pozbawiając jednak obrazy kontekstu ideowego, właściwego filmom niemieckim.
Ekspresjonizm filmowy poprzedził ekspresjonizm w literaturze [1910-1925], który z czasem objął wszystkie dziedziny sztuki, zwłaszcza malarstwo, film i literaturę. W utworach ekspresjonistycznych wyrażała się świadomość kryzysu, bunt o charakterze społecznym, moralnym i intelektualnym. Główne tematy literatury ekspresjonistycznej to wojna, miasto, cywilizacja. Dbałości o piękno przeciwstawili ekspresjoniści jako dążenie do prawdy. Wystąpili też przeciwko naturalistycznemu kopiowaniu rzeczywistości, a modernistyczny estetyzm zastąpiła pasja zaangażowania. Środkami wyrazu ekspresjonizmu były: deformacja rzeczywistości, gwałtowność wypowiedzi, kontrast i dysonans. W Polsce tendencje ekspresjonistyczne wystąpiły już w okresie Młodej Polski. [pismo „Zdrój” wydawane przez J. Hulewicza oraz związana z nim grupa poetów i malarzy Bunt]. Narodziny ekspresjonizmu przypadają w sztuce wiązane są z drezdeńskim ugrupowaniem artystycznym Die Brucke [Most, 1905]. W Monachium od 1911 działało znane ze scenografii „Gabinetu…” ugrupowanie Błękitny Jeździec (Der Blaue Reiter). Związani z nim byli Wassily Kandinsky i Oscar Kokoschka.
Drugim etapem filmowego ekspresjonizmu był Kammerspielfilm, umownie kierunek zamyka film Murnaua Portier z hotelu Atlantic (1924). Po dojściu Hitlera do władzy większość twórców opuściła Niemcy, kontynuując działalność filmową w Ameryce, która przejęła poetykę grozy właściwą kierunkowi (filmy o Frankensteinie, wampirach i wilkołakach), pozbawiając jednak obrazy kontekstu ideowego, właściwego filmom niemieckim.
Ekspresjonizm filmowy poprzedził ekspresjonizm w literaturze [1910-1925], który z czasem objął wszystkie dziedziny sztuki, zwłaszcza malarstwo, film i literaturę. W utworach ekspresjonistycznych wyrażała się świadomość kryzysu, bunt o charakterze społecznym, moralnym i intelektualnym. Główne tematy literatury ekspresjonistycznej to wojna, miasto, cywilizacja. Dbałości o piękno przeciwstawili ekspresjoniści jako dążenie do prawdy. Wystąpili też przeciwko naturalistycznemu kopiowaniu rzeczywistości, a modernistyczny estetyzm zastąpiła pasja zaangażowania. Środkami wyrazu ekspresjonizmu były: deformacja rzeczywistości, gwałtowność wypowiedzi, kontrast i dysonans. W Polsce tendencje ekspresjonistyczne wystąpiły już w okresie Młodej Polski. [pismo „Zdrój” wydawane przez J. Hulewicza oraz związana z nim grupa poetów i malarzy Bunt]. Narodziny ekspresjonizmu przypadają w sztuce wiązane są z drezdeńskim ugrupowaniem artystycznym Die Brucke [Most, 1905]. W Monachium od 1911 działało znane ze scenografii „Gabinetu…” ugrupowanie Błękitny Jeździec (Der Blaue Reiter). Związani z nim byli Wassily Kandinsky i Oscar Kokoschka.

Gabinet Doktora Caligari, Reż. Robert Wiene, Niemcy 1920
Niedziela 25 października
Pierwszy klasyczny horror, czołowy przedstawiciel ekspresjonizmu, wzorzec kinowej grozy – film, z który inspiruje twórców filmowych po dziś dzień. Mroczna historia doktora Caligari, który stworzył mordercze monstrum. Warto wiedzieć, że scenografię to tegoż filmu stworzyli artyści ze stowarzyszenia Die Brucke będącego awangardą ekspresjonizmu. Film jest też jednym z najsłynniejszych debiutów reżyserskich – pierwszy film dał Robertowi Wiene miejsce w kinowym panteonie.
Gabinet dr. Caligari to czołowy przedstawiciel ekspresjonizmu, film, z którego filmowcy czerpią wzorce po dziś dzień. To także klasyczny film grozy. Alan przychodzi do gabinetu tajemniczego doktora Caligari, gdzie wróż Cesare przepowiada, iż Alan pożyje jeszcze tylko do zmroku. Faktycznie, mężczyzna zostaje zamordowany a wróżbita staje się głównym podejrzanym. Cesare ucieka przed pragnącym go zlinczować tłumem, ale w końcu umiera z wyczerpania. Sprawę w swoje ręce postanawia wziąć Francis, przyjaciel Alana, który domyśla się, iż za całą sprawą stoi tajemniczy doktor Caligari.

Antena, reż. Esteban Sapir, Argentyna 2007
Poniedziałek 26 października
Lata X, Miasto Bez Głosu. Panujący w kraju reżim w sprytny sposób nakazał zamilknąć całej ludności – zabrał głosy obywatelom i schował je w tajemniczym miejscu. Teraz porozumiewają się czytając z ruchu warg lub za pomocą mowy ciała; ze względów bezpieczeństwa inna komunikacja jest niemożliwa. Dyktaturę sprawuje bezwzględny Mr TV, który kontroluje wszystkie dziedziny życia - od reklam telewizyjnych poprzez produkcję jedynej słusznej żywności, a nawet myśli mieszkańców miasta; żadna nie pozostanie niezauważona. Mr TV nie jest zwykłym monopolistą – uosabia zło i totalitaryzm znane z współczesnej historii. Nawet logo, którym się posługuje, bardziej przypomina swastykę, niż zwykłą reklamę. Narzędziem kontroli obywateli jest telewizja – za pośrednictwem programów rozrywkowych Mr TV hipnotyzuje i pełni władzę absolutną. Reżimowi wymyka się jedynie La Voz (Głos) – piękna piosenkarka bez twarzy. Ona oraz jej malutki synek, są jedynymi w kraju osobami, które potrafią i są wstanie mówić. Mr TV uprowadza Głos; jedynym świadkiem wydarzenia jest pewien mechanik telewizyjny. Mężczyzna postanowi pokrzyżować zamiary porywacza – wie, że daleko w górach schowana jest stara antena, źródło kłopotów, ale i nadziei obywateli miasta…
„Antena”, pomimo iż inspirowana twórczością takich reżyserów jak Lang, Murnau czy Vertov jest filmem niezwykle współczesnym. Oryginalne zdjęcia baśniowego miasta i praktycznie pozbawiona dialogów akcja, każe rozkoszować się pięknem niezwykłej scenerii. Czarno – biały obraz wzorowany na kinie niemym wypełnia niezwykła grafika oraz efekty specjalne, a tematy – monopol, konsumpcja i kultura masowa sprawiają, że film staje się opowieścią również o czasach współczesnych. Esteban Sapir - pionier nurtu „nowego kina argentyńskiego" pracował nad swoim filmem przez osiem lat. Wykorzystując estetykę ekspresjonizmu niemieckiego, stworzył fantastyczny świat zdolny zawładnąć wyobraźnią i emocjami widza.











